اين سه نظر شمرده مىشوند كه در اين‌جا نقل شد . مؤيد اين نظر اين است كه ، شعار نظامى مسلمانان در جنگ‌هاى « بنى قريظه » و « خندق » و علامت دادن هر مسلمانى به مسلمان ديگر در مواقع لزوم ، « حم لا ينصرون » بوده است . « 1 » مقصود از اين شعار اين بوده كه به خدا سوگند ، شما پيروز نمىشويد . در حديث وارد شده كه ، « إذا بيتم فقولوا : حاميم لا ينصرون ؛ هر موقع به شما شبيخون زدند بگوييد : حاميم پيروز نمىشوند » . ابن اثير حديث مزبور را چنين معنى كرده است : « اللهم لا ينصرون » . « 2 » اساس اين نظريات را ، كه هر يكى از حروف اشاره به نام‌ها و صفات خدا باشد ، مطلبى تشكيل مىدهد كه در ادبيات عربى به آن « نحت » مىگويند و حقيقت آن ، اختصار كلمات و از هر كلمه‌اى به نخستين حرف آن اكتفا كردن است و اين مطلبى است كه بعدها در ادبيات عربى و فارسى كاملًا رواج يافته و از ديرباز به جاى صلى الله عليه وآله ، حرف « ص » و به جاى عليه السلام حرف « ع » و به جاى مقدم و مؤخر حرف « م » و « خ » و به جاى الى آخره ، لفظ « الخ » يا « اه » و به جاى حينئذ « ح » به كار مىرود و اين شيوه در نقل نام كتاب‌ها و شهرها و بخش‌ها زياد به كار مىرود ؛ مثلًا محمد بن حسن ، كه در قرن سوم هجرى قمرى مىزيسته به « كشاجم » ملقب بوده و اين لفظ از ابتداى اين كلمات : « كاتب » ، « شاعر » ، « اديب » ، « جامع » و « منجم » كه مشاغل و مناصب وى بوده ، گرفته شده است . 2 . اين حروف نمونه‌هايى از حروف تهجى هستند كه در آغاز برخى از سوره‌ها آمده‌اند و هدف از آوردن آنها اين است كه قرآن مجيد از اين حروف تركيب يافته و اين سوره‌ها و آيات ، كه همهء بشر در مقابله با آن عاجز و ناتوان مانده‌اند ، از اين مواد و عناصر تشكيل يافته و در حقيقت خميرمايهء قرآن همين حروف و مانند آنهاست . اگر فكر مىكنيد قرآن ساخته و پرداختهء فكر محمد صلى الله عليه و آله

--> ( 1 ) . واقدى ، مغازى ، ج 1 ، ص 8 ؛ سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 226 . ( 2 ) . تاريخ القرآن ، ص 73 .